กิมหยงพาเที่ยว

วัดคูเต่า มรดกโลกทางวัฒนธรรม

วัดคูเต่า ผมได้ยินชื่อมานานแล้วแต่ยังไม่เคยได้ไปสัมผัสวัดแห่งนี้เลย และเมื่อไม่กี่วันที่ผ่านมาทราบมาว่าวัดแห่งนี้เป็นที่รู้จักของผู้คนอย่าง รวดเร็ว เมื่อศาลาโบราณสถานวัดคูเต่า ต.แม่ทอม อ.บางกล่ำ จ.สงขลา ได้รับรางวัลเพื่อการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก ปี 2011 จากองค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ทำให้มีบุคคลที่ทราบข่าวได้เดินทางไปดูศาลาหลังดังกล่าวกันจำนวนมาก

มรดก ทรงคุณค่าของโลกอยู่ใกล้บ้านขนาดนี้ไม่ไปดูอีกก็ไม่รู้ว่ายังไงแล้ว ว่าแล้วก็เชิญชวนทีมงานเว็บกิมหยงร่วมเดินทางไปวัดคูเต่ากัน โดยก่อนหน้าได้แวะฝากท้องมื้อเที่ยงที่ร้านก๊วยเต๋ยวไก่บ้านป้าจัดเจ้าเก่า แห่งบางเหรียง และแวะเวียนชมคลอง ร.1 ทะสาบสงขลาที่แหลมโพธิ์มาด้วย แต่ขอเน้นมาที่วัดคูเต่าก่อนนะครับ

ข้อมูลวัดคูเต่าจาก www.skru-slb.com

ที่ตั้งและการเดินทาง
วัด คูเต่า ตั้งอยู่หมู่ที่ ๓ ตำบลแม่ทอม อำเภอบางกล่ำ จังหวัดสงขลา ๙๐๑๑๐ อยู่ห่างจากเทศบาลนครหาดใหญ่ไปทางทิศเหนือประมาณ ๑๒ กิโลเมตร

2. ประวัติความเป็นมา
จากประวัติศาสตร์บอกเล่าว่าวัดคูเต่าตั้งขึ้นประมาณ พ.ศ. ๒๒๙๙ มีเนื้อที่ตั้งวัด ๑๕ ไร่ ๓ งาน ๑๓ ตารางวา ตามเอกสาร น.ส. ๓ ก เลขที่ ๑๖๙๑ มีที่ธรณีสงฆ์ ๑ แปลง เนื้อที่ ๑๖ ไร่ ๓ งาน ๔๗ ตารางวา ตามเอกสาร น.ส.๓ เลขที่ ๑๕๙๖ เดิมอยู่ที่บ้านหนองหิน ตำบลแม่ทอม ซึ่งปัจจุบันยังมีป่าช้าหนองหินเหลือเป็นหลักฐานอยู่ เนื่องจากรอบๆ บริเวณที่ตั้งวัดเดิมเป็นที่ลุ่ม และเป็นที่อาศัยของเต่าเป็นจำนวนมากชาวบ้านจึงเรียกกันว่า “วัดสระเต่า”

ต่อ มามีชาวจีนเข้ามาทำมาหากินบริเวณสองฟากของคลองอู่ตะเภามากขึ้น จนบริเวณริมน้ำเกิดเป็นหมู่บ้านขึ้น ประกอบกับที่ตั้งวัดเดิมทางสัญจรไม่สะดวกจึงได้ย้ายวัดมาตั้งในที่ปัจจุบัน นี้ เหตุที่เรียกว่าวัดคูเต่านั้น เล่ากันว่าเนื่องจากมีชาวจีนเข้ามาตั้งบ้านทำมาหากินกันมาก ได้ถางป่า ขุดตอ ทำสวนส้มจุกกันมาก ป่าไม้ค่อยๆ หมดไปเรื่อยๆ จนไม่มีไม้จะใช้สอยโดยด้านทิศตะวันตกของวัดคือบริเวณหมู่บ้านหนองหินมี ป่าไม้เสม็ดมาก

ชาวบ้านจึงร่วมกันขุดคูขึ้นทางทิศเหนือของวัดที่ เชื่อมติดกับลำคลองและขุดยาวไปทางทิศตะวันตก พอให้เรือเล็กแล่นผ่านไปมาได้ในฤดูฝน ซึ่งบริเวณคูมักมีเต่ามาอาศัยอยู่เป็นจำนวนมากชาวบ้านจึงเรียก “คูเต่า” และเรียกวัดสระเต่าเดิมเป็นว่า “วัดคูเต่า” แทนวัดคูเต่าได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. ๒๔๓๓ เขตวิสุงคามสีมา กว้าง ๑๙ เมตรยาว ๓๒ เมตรผูกพัทธสีมาประมาณ พ.ศ. ๒๔๓๔

เอกลักษณ์ที่โดดเด่นของวัดคูเต่า
พระอุโบสถ นับเป็นศาสนสถานที่มีคุณค่าทางศิลปะอย่างยิ่งของวัดนี้ตามประวัติที่กล่าวมาแล้วว่า
พระ อธิการแก้ว เป็นผู้เริ่มสร้างเมื่อประมาณ พ.ศ. ๒๔๓๐เริ่มสร้างได้สูงเพียงประมาณ ๑ เมตรต่อมาพระอธิการหนูได้สร้างต่อจนเสร็จในปี พ.ศ. ๒๔๔๕ เจดีย์ทั้ง ๔ มุมกำแพง กว้างและยาว องค์ละ ๒ เมตร สูง ๗ เมตร มีซุ้มประตู ๓ ประตูซุ้มประตูก่ออิฐถือปูนขาว ยอดเป็นจัตุรมุขแกะลายกนกและซุ้มสีมาลายกนก

หน้าบัน เป็นรูปพระอินทร์ทรงช้างเอราวัณ และพระพรหมทรงหงส์ มีลายกนกและรูปสัตว์ประกอบนอกจากอุโบสถยังมีซุ้มนิมิต (ซุ้มครอบใบพัทธสีมา) มีกำแพงแก้วล้อมรอบทั้ง ๔ ด้านศิลปกรรมนับแต่บริเวณกำแพงแก้วเข้าไปจนถึงในอุโบสถ
มีคุณค่าทางศิลปะ พื้นบ้านของภาคใต้ในช่วงรัชกาลที่ ๕ – ๖ อย่างดียิ่งมีพร้อมทั้งด้านสถาปัตยกรรม ประติมากรรมและจิตรกรรมฝาผนังล้วนเป็นฝีมือช่างพื้นเมืองและมีวัฒนธรรมจีน ประสมประสานอยู่อย่างเห็นชัด สะท้อนถึงคตินิยมและเทคนิควิธีของช่างพื้นเมืองที่หาดูได้ยากจากแหล่งอื่นๆ

อ่านบทความจาก อ.คุณาพร ไชยโรจน์ ชมจิตรกรรมไทยชุดมหาชาติ ที่วัดคูเต่า ตำบลแม่ทอม อำเภอบางกล่ำ จังหวัดสงขลา ได้ที่ http://www.siamsouth.com/smf/index.php?topic=47.0



ภาพ/เรื่อง ต้อม รัตภูมิ

  1. รายการ ทุ่งแสงตะวัน - ตอน ยอยักษ์หาปลา วิถีคลองแดน
    รายการ ทุ่งแสงตะวัน - ตอน ยอยักษ์หาปลา วิถีคลองแดน
    รายการ ทุ่งแสงตะวัน - ตอน ยอยักษ์หาปลา วิถีคลองแดน อ...
    30 ต.ค. 60 เวลา 13:08
  2. พาเที่ยวตลาดน้ำบางกล่ำ ชมสินค้าพื้นบ้านและการท่องเที่ยวเชิงนิเวศทุกวันศุกร์-เสาร์
    พาเที่ยวตลาดน้ำบางกล่ำ ชมสินค้าพื้นบ้านและการท่องเที่ยวเชิงน
    เรียกว่าเปิดวันแรกก็ได้รับความสนใจอย่างล้นหลามสำห...
    8 ก.ย. 60 เวลา 14:51
  3. อย่าลืมแวะชมบันไดวน 60ปีของดีวัดบางหยี เมื่อมาเที่ยวตลาดน้ำบางกล่ำ
    อย่าลืมแวะชมบันไดวน 60ปีของดีวัดบางหยี เมื่อมาเที่ยวตลาดน้ำบ
    หลายคนกำลังให้ความสนใจและติดตามกันมากพอสมควรสำหรั...
    29 ส.ค. 60 เวลา 14:26
  4. ไม่มาไม่ได้แล้ว
    ไม่มาไม่ได้แล้ว "หลาดหน้าพระธาตุ" นครศรีธรรมราช
    กิมหยงพาเที่ยว  วันนี้พากันมาที่ จะพามาเดินตลาดแบบชิ...
    29 ก.ค. 60 เวลา 11:22
  5. ไปกันแล้วม่าย หลาดใต้โหนด ต้นตำรับหลาดบ้านบ้านขนานแท้
    ไปกันแล้วม่าย หลาดใต้โหนด ต้นตำรับหลาดบ้านบ้านขนานแท้
    หลาดใต้โหนด หรือตลาดใต้ต้นตาลโตนด เปิดมาหลายปีแล้วและกลาย...
    22 ก.ค. 60 เวลา 14:32
  6. ตลาดซุ้มหลวงเสด็จ ย้อนรอยร.๙ อิ่มบุญ อิ่มท้อง ของหรอยเพียบ
    ตลาดซุ้มหลวงเสด็จ ย้อนรอยร.๙ อิ่มบุญ อิ่มท้อง ของหรอยเพียบ
    กิมหยงพาเที่ยวขอแนะนำสถานที่ท่องเที่ยวแห่งใหม่ที่...
    7 ก.ค. 60 เวลา 15:19
  7. พาไหว้ศาลเจ้า ฮ่อเซียนกู (แปดเซียน) ทุ่งลุง จ.สงขลา
    พาไหว้ศาลเจ้า ฮ่อเซียนกู (แปดเซียน) ทุ่งลุง จ.สงขลา
    ครั้งนี้เรามาอยู่กันที่ ศาลเจ้าฮ่อเซียนกู หรือศาล...
    3 มิ.ย. 60 เวลา 13:14
  8. สักการะพระพุทธมหามงคลบพิตร ที่วิหารน้ำน้อย ตามรอยเสด็จในหลวง รัชกาลที่ ๙
    สักการะพระพุทธมหามงคลบพิตร ที่วิหารน้ำน้อย ตามรอยเสด็จในหลวง
    ท่านที่ใช้ถนนกาญจนวณ...
    16 พ.ค. 60 เวลา 13:45
  9. ตลาดป่าไผ่สร้างสุข ควนขนุน พัทลุง เดินเล่นใต้ร่มไม้ไผ่
    ตลาดป่าไผ่สร้างสุข ควนขนุน พัทลุง เดินเล่นใต้ร่มไม้ไผ่
    ช่วงนี้จังหวัดพัทลุง เขาฮิตฮอตเรื่องสถานที่ท่องเท...
    12 พ.ค. 60 เวลา 13:42
  10. หินตาหินยาย ตำนานแห่งคำมั่นสัญญา
    หินตาหินยาย ตำนานแห่งคำมั่นสัญญา
    “หินตาหินยาย&r...
    9 พ.ค. 60 เวลา 11:48