กิมหยงพาเที่ยว

วัดคูเต่า มรดกโลกทางวัฒนธรรม

วัดคูเต่า ผมได้ยินชื่อมานานแล้วแต่ยังไม่เคยได้ไปสัมผัสวัดแห่งนี้เลย และเมื่อไม่กี่วันที่ผ่านมาทราบมาว่าวัดแห่งนี้เป็นที่รู้จักของผู้คนอย่าง รวดเร็ว เมื่อศาลาโบราณสถานวัดคูเต่า ต.แม่ทอม อ.บางกล่ำ จ.สงขลา ได้รับรางวัลเพื่อการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก ปี 2011 จากองค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ทำให้มีบุคคลที่ทราบข่าวได้เดินทางไปดูศาลาหลังดังกล่าวกันจำนวนมาก

มรดก ทรงคุณค่าของโลกอยู่ใกล้บ้านขนาดนี้ไม่ไปดูอีกก็ไม่รู้ว่ายังไงแล้ว ว่าแล้วก็เชิญชวนทีมงานเว็บกิมหยงร่วมเดินทางไปวัดคูเต่ากัน โดยก่อนหน้าได้แวะฝากท้องมื้อเที่ยงที่ร้านก๊วยเต๋ยวไก่บ้านป้าจัดเจ้าเก่า แห่งบางเหรียง และแวะเวียนชมคลอง ร.1 ทะสาบสงขลาที่แหลมโพธิ์มาด้วย แต่ขอเน้นมาที่วัดคูเต่าก่อนนะครับ

ข้อมูลวัดคูเต่าจาก www.skru-slb.com

ที่ตั้งและการเดินทาง
วัด คูเต่า ตั้งอยู่หมู่ที่ ๓ ตำบลแม่ทอม อำเภอบางกล่ำ จังหวัดสงขลา ๙๐๑๑๐ อยู่ห่างจากเทศบาลนครหาดใหญ่ไปทางทิศเหนือประมาณ ๑๒ กิโลเมตร

2. ประวัติความเป็นมา
จากประวัติศาสตร์บอกเล่าว่าวัดคูเต่าตั้งขึ้นประมาณ พ.ศ. ๒๒๙๙ มีเนื้อที่ตั้งวัด ๑๕ ไร่ ๓ งาน ๑๓ ตารางวา ตามเอกสาร น.ส. ๓ ก เลขที่ ๑๖๙๑ มีที่ธรณีสงฆ์ ๑ แปลง เนื้อที่ ๑๖ ไร่ ๓ งาน ๔๗ ตารางวา ตามเอกสาร น.ส.๓ เลขที่ ๑๕๙๖ เดิมอยู่ที่บ้านหนองหิน ตำบลแม่ทอม ซึ่งปัจจุบันยังมีป่าช้าหนองหินเหลือเป็นหลักฐานอยู่ เนื่องจากรอบๆ บริเวณที่ตั้งวัดเดิมเป็นที่ลุ่ม และเป็นที่อาศัยของเต่าเป็นจำนวนมากชาวบ้านจึงเรียกกันว่า “วัดสระเต่า”

ต่อ มามีชาวจีนเข้ามาทำมาหากินบริเวณสองฟากของคลองอู่ตะเภามากขึ้น จนบริเวณริมน้ำเกิดเป็นหมู่บ้านขึ้น ประกอบกับที่ตั้งวัดเดิมทางสัญจรไม่สะดวกจึงได้ย้ายวัดมาตั้งในที่ปัจจุบัน นี้ เหตุที่เรียกว่าวัดคูเต่านั้น เล่ากันว่าเนื่องจากมีชาวจีนเข้ามาตั้งบ้านทำมาหากินกันมาก ได้ถางป่า ขุดตอ ทำสวนส้มจุกกันมาก ป่าไม้ค่อยๆ หมดไปเรื่อยๆ จนไม่มีไม้จะใช้สอยโดยด้านทิศตะวันตกของวัดคือบริเวณหมู่บ้านหนองหินมี ป่าไม้เสม็ดมาก

ชาวบ้านจึงร่วมกันขุดคูขึ้นทางทิศเหนือของวัดที่ เชื่อมติดกับลำคลองและขุดยาวไปทางทิศตะวันตก พอให้เรือเล็กแล่นผ่านไปมาได้ในฤดูฝน ซึ่งบริเวณคูมักมีเต่ามาอาศัยอยู่เป็นจำนวนมากชาวบ้านจึงเรียก “คูเต่า” และเรียกวัดสระเต่าเดิมเป็นว่า “วัดคูเต่า” แทนวัดคูเต่าได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. ๒๔๓๓ เขตวิสุงคามสีมา กว้าง ๑๙ เมตรยาว ๓๒ เมตรผูกพัทธสีมาประมาณ พ.ศ. ๒๔๓๔

เอกลักษณ์ที่โดดเด่นของวัดคูเต่า
พระอุโบสถ นับเป็นศาสนสถานที่มีคุณค่าทางศิลปะอย่างยิ่งของวัดนี้ตามประวัติที่กล่าวมาแล้วว่า
พระ อธิการแก้ว เป็นผู้เริ่มสร้างเมื่อประมาณ พ.ศ. ๒๔๓๐เริ่มสร้างได้สูงเพียงประมาณ ๑ เมตรต่อมาพระอธิการหนูได้สร้างต่อจนเสร็จในปี พ.ศ. ๒๔๔๕ เจดีย์ทั้ง ๔ มุมกำแพง กว้างและยาว องค์ละ ๒ เมตร สูง ๗ เมตร มีซุ้มประตู ๓ ประตูซุ้มประตูก่ออิฐถือปูนขาว ยอดเป็นจัตุรมุขแกะลายกนกและซุ้มสีมาลายกนก

หน้าบัน เป็นรูปพระอินทร์ทรงช้างเอราวัณ และพระพรหมทรงหงส์ มีลายกนกและรูปสัตว์ประกอบนอกจากอุโบสถยังมีซุ้มนิมิต (ซุ้มครอบใบพัทธสีมา) มีกำแพงแก้วล้อมรอบทั้ง ๔ ด้านศิลปกรรมนับแต่บริเวณกำแพงแก้วเข้าไปจนถึงในอุโบสถ
มีคุณค่าทางศิลปะ พื้นบ้านของภาคใต้ในช่วงรัชกาลที่ ๕ – ๖ อย่างดียิ่งมีพร้อมทั้งด้านสถาปัตยกรรม ประติมากรรมและจิตรกรรมฝาผนังล้วนเป็นฝีมือช่างพื้นเมืองและมีวัฒนธรรมจีน ประสมประสานอยู่อย่างเห็นชัด สะท้อนถึงคตินิยมและเทคนิควิธีของช่างพื้นเมืองที่หาดูได้ยากจากแหล่งอื่นๆ

อ่านบทความจาก อ.คุณาพร ไชยโรจน์ ชมจิตรกรรมไทยชุดมหาชาติ ที่วัดคูเต่า ตำบลแม่ทอม อำเภอบางกล่ำ จังหวัดสงขลา ได้ที่ http://www.siamsouth.com/smf/index.php?topic=47.0



ภาพ/เรื่อง ต้อม รัตภูมิ

  1. Baroque Le Cafe คาเฟ่สุดคลาสสิคจากเมืองแร่นอง
    Baroque Le Cafe คาเฟ่สุดคลาสสิคจากเมืองแร่นอง
    เยือนระนองรอบนี้มีโอกาสแวะคาเฟ่ร้านหนึ่ง ตั้งอยู่ริมคลองช...
    5 ต.ค. 63 เวลา 09:45
  2. ครั้งหนึ่งในชีวิตเยี่ยมชม
    ครั้งหนึ่งในชีวิตเยี่ยมชม "ศูนย์มหาสมบัติ 3 แผ่นดิน" ที่ตลาด
    ศูนย์มหาสมบัติ 3 แผ่นดิน ตั้งอยู...
    22 ก.ย. 63 เวลา 17:00
  3. อันซีนรัตภูมิ ชวนขึ้นถ้ำควนหัวใหญ่ ไหว้พระชมวิวควนดินแดงที่เขาพระ
    อันซีนรัตภูมิ ชวนขึ้นถ้ำควนหัวใหญ่ ไหว้พระชมวิวควนดินแดงที่เ
    อันซีนรัตภูมิ ชวนขึ้นถ้ำควนหัวใหญ่ ไหว้พระชมวิวควนดินแดงท...
    15 มิ.ย. 63 เวลา 05:30
  4. ​​ชมบัวหลวงบานที่หลังสระบัว สวนสองทะเลสงขลา
    ​​ชมบัวหลวงบานที่หลังสระบัว สวนสองทะเลสงขลา
    ชมบัวหลวงบานที่หลังสระบัว สวนสองทะเลสงขล...
    29 พ.ค. 63 เวลา 10:50
  5. ​ตะวันบานที่สถานีรถไฟดินลาน ที่นี่บางกล่ำ
    ​ตะวันบานที่สถานีรถไฟดินลาน ที่นี่บางกล่ำ
    ตะวันบานที่สถานีรถไฟดินลาน ที่นี่บางกล่ำบ้านดินลาน...
    17 มี.ค. 63 เวลา 18:05
  6. ​นมัสการพระพุทธสุขวโรภาส พระนอนองค์ใหญ่ตามรอยในหลวง ร.๙
    ​นมัสการพระพุทธสุขวโรภาส พระนอนองค์ใหญ่ตามรอยในหลวง ร.๙
    พระพุทธสุขวโรภาส พระนอนองค์ใหญ่ที่ประดิษฐานอยู่ภายในวัดสื...
    17 ธ.ค. 62 เวลา 13:50
  7. ฟาร์มกล้วยไม้ ค่ายรัตนพล จุดเช็คอินใหม่ที่คลองหอยโข่ง
    ฟาร์มกล้วยไม้ ค่ายรัตนพล จุดเช็คอินใหม่ที่คลองหอยโข่ง
    "ฟาร์มกล้วยไม้" แลนด์มาร์คแห่งใหม่สำหรับผู้ชื่นชอบความสวย...
    14 พ.ย. 62 เวลา 15:30
  8. ​พาชม หอดูดาวสองทะเล แหล่งเรียนรู้ดาราศาสตร์และอวกาศมาตรฐานสากลที่สงขลาบ้านเรา
    ​พาชม หอดูดาวสองทะเล แหล่งเรียนรู้ดาราศาสตร์และอวกาศมาตรฐานส
    หอดูดาวเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบ พระชนมพรรษาสงขลา สถา...
    19 ส.ค. 62 เวลา 14:45
  9. ​วัดควนมิตร เจดีย์และวัดเก่าแก่แห่งบ้านควนมีด คลองเปียะ จะนะ สงขลา
    ​วัดควนมิตร เจดีย์และวัดเก่าแก่แห่งบ้านควนมีด คลองเปียะ จะนะ
    วัดควนมิตร เป็นวัดเก่าและเป็นสถานที่ยึดเหนี่ยวจิตใจของชาว...
    13 ส.ค. 62 เวลา 09:25
  10. ​แวะชมปลากระโทงร่มยักษ์ ที่จุดชมวิว 18 ล้านหาดปากบารา สตูล
    ​แวะชมปลากระโทงร่มยักษ์ ที่จุดชมวิว 18 ล้านหาดปากบารา สตูล
    จุดชมวิวหาดปากบารา หรือที่เรียกกันว่าจุดชมวิว 18 ล้าน ตำบ...
    12 มิ.ย. 62 เวลา 14:45