กิมหยงพาเที่ยว

วัดคูเต่า มรดกโลกทางวัฒนธรรม

วัดคูเต่า ผมได้ยินชื่อมานานแล้วแต่ยังไม่เคยได้ไปสัมผัสวัดแห่งนี้เลย และเมื่อไม่กี่วันที่ผ่านมาทราบมาว่าวัดแห่งนี้เป็นที่รู้จักของผู้คนอย่าง รวดเร็ว เมื่อศาลาโบราณสถานวัดคูเต่า ต.แม่ทอม อ.บางกล่ำ จ.สงขลา ได้รับรางวัลเพื่อการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก ปี 2011 จากองค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ทำให้มีบุคคลที่ทราบข่าวได้เดินทางไปดูศาลาหลังดังกล่าวกันจำนวนมาก

มรดก ทรงคุณค่าของโลกอยู่ใกล้บ้านขนาดนี้ไม่ไปดูอีกก็ไม่รู้ว่ายังไงแล้ว ว่าแล้วก็เชิญชวนทีมงานเว็บกิมหยงร่วมเดินทางไปวัดคูเต่ากัน โดยก่อนหน้าได้แวะฝากท้องมื้อเที่ยงที่ร้านก๊วยเต๋ยวไก่บ้านป้าจัดเจ้าเก่า แห่งบางเหรียง และแวะเวียนชมคลอง ร.1 ทะสาบสงขลาที่แหลมโพธิ์มาด้วย แต่ขอเน้นมาที่วัดคูเต่าก่อนนะครับ

ข้อมูลวัดคูเต่าจาก www.skru-slb.com

ที่ตั้งและการเดินทาง
วัด คูเต่า ตั้งอยู่หมู่ที่ ๓ ตำบลแม่ทอม อำเภอบางกล่ำ จังหวัดสงขลา ๙๐๑๑๐ อยู่ห่างจากเทศบาลนครหาดใหญ่ไปทางทิศเหนือประมาณ ๑๒ กิโลเมตร

2. ประวัติความเป็นมา
จากประวัติศาสตร์บอกเล่าว่าวัดคูเต่าตั้งขึ้นประมาณ พ.ศ. ๒๒๙๙ มีเนื้อที่ตั้งวัด ๑๕ ไร่ ๓ งาน ๑๓ ตารางวา ตามเอกสาร น.ส. ๓ ก เลขที่ ๑๖๙๑ มีที่ธรณีสงฆ์ ๑ แปลง เนื้อที่ ๑๖ ไร่ ๓ งาน ๔๗ ตารางวา ตามเอกสาร น.ส.๓ เลขที่ ๑๕๙๖ เดิมอยู่ที่บ้านหนองหิน ตำบลแม่ทอม ซึ่งปัจจุบันยังมีป่าช้าหนองหินเหลือเป็นหลักฐานอยู่ เนื่องจากรอบๆ บริเวณที่ตั้งวัดเดิมเป็นที่ลุ่ม และเป็นที่อาศัยของเต่าเป็นจำนวนมากชาวบ้านจึงเรียกกันว่า “วัดสระเต่า”

ต่อ มามีชาวจีนเข้ามาทำมาหากินบริเวณสองฟากของคลองอู่ตะเภามากขึ้น จนบริเวณริมน้ำเกิดเป็นหมู่บ้านขึ้น ประกอบกับที่ตั้งวัดเดิมทางสัญจรไม่สะดวกจึงได้ย้ายวัดมาตั้งในที่ปัจจุบัน นี้ เหตุที่เรียกว่าวัดคูเต่านั้น เล่ากันว่าเนื่องจากมีชาวจีนเข้ามาตั้งบ้านทำมาหากินกันมาก ได้ถางป่า ขุดตอ ทำสวนส้มจุกกันมาก ป่าไม้ค่อยๆ หมดไปเรื่อยๆ จนไม่มีไม้จะใช้สอยโดยด้านทิศตะวันตกของวัดคือบริเวณหมู่บ้านหนองหินมี ป่าไม้เสม็ดมาก

ชาวบ้านจึงร่วมกันขุดคูขึ้นทางทิศเหนือของวัดที่ เชื่อมติดกับลำคลองและขุดยาวไปทางทิศตะวันตก พอให้เรือเล็กแล่นผ่านไปมาได้ในฤดูฝน ซึ่งบริเวณคูมักมีเต่ามาอาศัยอยู่เป็นจำนวนมากชาวบ้านจึงเรียก “คูเต่า” และเรียกวัดสระเต่าเดิมเป็นว่า “วัดคูเต่า” แทนวัดคูเต่าได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. ๒๔๓๓ เขตวิสุงคามสีมา กว้าง ๑๙ เมตรยาว ๓๒ เมตรผูกพัทธสีมาประมาณ พ.ศ. ๒๔๓๔

เอกลักษณ์ที่โดดเด่นของวัดคูเต่า
พระอุโบสถ นับเป็นศาสนสถานที่มีคุณค่าทางศิลปะอย่างยิ่งของวัดนี้ตามประวัติที่กล่าวมาแล้วว่า
พระ อธิการแก้ว เป็นผู้เริ่มสร้างเมื่อประมาณ พ.ศ. ๒๔๓๐เริ่มสร้างได้สูงเพียงประมาณ ๑ เมตรต่อมาพระอธิการหนูได้สร้างต่อจนเสร็จในปี พ.ศ. ๒๔๔๕ เจดีย์ทั้ง ๔ มุมกำแพง กว้างและยาว องค์ละ ๒ เมตร สูง ๗ เมตร มีซุ้มประตู ๓ ประตูซุ้มประตูก่ออิฐถือปูนขาว ยอดเป็นจัตุรมุขแกะลายกนกและซุ้มสีมาลายกนก

หน้าบัน เป็นรูปพระอินทร์ทรงช้างเอราวัณ และพระพรหมทรงหงส์ มีลายกนกและรูปสัตว์ประกอบนอกจากอุโบสถยังมีซุ้มนิมิต (ซุ้มครอบใบพัทธสีมา) มีกำแพงแก้วล้อมรอบทั้ง ๔ ด้านศิลปกรรมนับแต่บริเวณกำแพงแก้วเข้าไปจนถึงในอุโบสถ
มีคุณค่าทางศิลปะ พื้นบ้านของภาคใต้ในช่วงรัชกาลที่ ๕ – ๖ อย่างดียิ่งมีพร้อมทั้งด้านสถาปัตยกรรม ประติมากรรมและจิตรกรรมฝาผนังล้วนเป็นฝีมือช่างพื้นเมืองและมีวัฒนธรรมจีน ประสมประสานอยู่อย่างเห็นชัด สะท้อนถึงคตินิยมและเทคนิควิธีของช่างพื้นเมืองที่หาดูได้ยากจากแหล่งอื่นๆ

อ่านบทความจาก อ.คุณาพร ไชยโรจน์ ชมจิตรกรรมไทยชุดมหาชาติ ที่วัดคูเต่า ตำบลแม่ทอม อำเภอบางกล่ำ จังหวัดสงขลา ได้ที่ http://www.siamsouth.com/smf/index.php?topic=47.0



ภาพ/เรื่อง ต้อม รัตภูมิ

  1. เล่นน้ำคลองกินของหรอยใต้ร่มไม้ ที่ร้านอาหารน้ำตกวังเนียงทอง
    เล่นน้ำคลองกินของหรอยใต้ร่มไม้ ที่ร้านอาหารน้ำตกวังเนียงทอง
    สองน้ำพาเที่ยว วันหยุดวันแรงงาน 1 พ.ค.ที่ผ่านมาได...
    3 พ.ค. 61 เวลา 14:05
  2. ศาลาทวดลัง ตำนาน ที่มา ชื่อบ้าน นามเมือง
    ศาลาทวดลัง ตำนาน ที่มา ชื่อบ้าน นามเมือง
    ทุกที่มีที่มาเรื่องเล่าขานให้ผู้คนจดจำ เช่นเดียวกับตำบลคว...
    24 เม.ย. 61 เวลา 14:35
  3. นั่งตีนแช่คลองที่แก่งหูแร่ บางแก้ว พัทลุง
    นั่งตีนแช่คลองที่แก่งหูแร่ บางแก้ว พัทลุง
    หลายปีมาแล้วที่มีโอกาสไปเที่ยวแก่งหูแร่ อ.บางแก้ว...
    7 เม.ย. 61 เวลา 11:18
  4. พาเที่ยว ถํ้าลอดปูยู เกาะปูยู จ.สตูล
    พาเที่ยว ถํ้าลอดปูยู เกาะปูยู จ.สตูล
    เกาะปูยู  ตั้งอยู่ที่ เขากาหยัง ตำบลปูยู อำเภอควนโดน...
    15 มี.ค. 61 เวลา 16:04
  5. เที่ยวสตูล เอนกายชายเลอันดามันที่ปากน้ำรีสอร์ท ชมโบราณสถานบ่อเจ็ดลูก
    เที่ยวสตูล เอนกายชายเลอันดามันที่ปากน้ำรีสอร์ท ชมโบราณสถานบ่
    ช่วงปีใหม่ที่ผ่านมาหลายคนคงมีโปรแกรมเที่ยวกันสนุก สำหรับค...
    14 ก.พ. 61 เวลา 14:01
  6. พาเที่ยว ตลาดเพชรเทศา หาของกินยามเย็นที่เดียวครบทุกเมนู
    พาเที่ยว ตลาดเพชรเทศา หาของกินยามเย็นที่เดียวครบทุกเมนู
    ตอนเย็นหลังเลิกงานถือเป็นช่วงเวลาพักผ่อนของผู้คนส...
    8 ก.พ. 61 เวลา 14:37
  7. สัมผัสที่เที่ยวใหม่มาเลเซีย กับโปรแกรมท่องเที่ยวที่คุณไม่ควรพลาด
    สัมผัสที่เที่ยวใหม่มาเลเซีย กับโปรแกรมท่องเที่ยวที่คุณไม่ควร
    Happy Time Travel Hatyai นำ Agency ผู้ประกอบธุรกิจนำเที่ย...
    31 ม.ค. 61 เวลา 15:20
  8. ไม่ต้องไปไกลถึงยุโรปก็ตามล่าแสงใต้ได้ ซื้อตั๋วเครื่องบินไปนิวซีแลนด์กันเถอะ
    ไม่ต้องไปไกลถึงยุโรปก็ตามล่าแสงใต้ได้ ซื้อตั๋วเครื่องบินไปนิ
    ไม่ต้องไปไกลถึงยุโรปก็ตามล่าแสงใต้ได้ ซื้อตั๋วเครื่องบินไ...
    10 ม.ค. 61 เวลา 14:45
  9. ควนคานหลาว ซดกาแฟแลเลหมอก สัมผัสปอดแห่งใหม่ใกล้เมืองหาดใหญ่
    ควนคานหลาว ซดกาแฟแลเลหมอก สัมผัสปอดแห่งใหม่ใกล้เมืองหาดใหญ่
    ควนคานหลาว แคมป์คานหลาว หรือคานหลาวฮิลล์ เป็นสถานที่ที่กำ...
    29 ธ.ค. 60 เวลา 12:17
  10. ชมวัดไทย วัดพม่าในปีนัง วัดไชยมังคลาราม – วัดธรรมิการาม ไหว้พระขอพรรับปีใหม่
    ชมวัดไทย วัดพม่าในปีนัง วัดไชยมังคลาราม – วัดธรรมิการาม ไหว้
    ชมวัดไทย วัดพม่าในปีนัง วัดไชยมังคลาราม – ว...
    28 ธ.ค. 60 เวลา 15:04